Van Parking C naar Platform C: welke kansen zijn er voor Romeinsesteenweg-Parking C op de Heizel?

  • 17 november 2021

De site Parking C is momenteel een geïsoleerd eiland. Geprangd tussen de Ring, afritcomplexen en de achterkant van de Heizelpaleizen. Uit het ontwerpend onderzoek dat het Vlaams Departement Omgeving samen met vele actoren voerde,  blijkt echter dat er concrete kansen en scenario’s mogelijk zijn. Door bijvoorbeeld de aanleg van het Verregatpark door te trekken, ontstaat er een groene publieke ruimtefiguur die zich opent naar het openruimtegebied, de Brabantse kouters. Het is een kwalitatieve verbinding die het imago en de logica van een ‘achterkant’ kan omkeren en een gezicht geeft aan het Heizelcomplex naar de Noordrand. Tijdens het traject werd echter nogmaals duidelijk dat er enkele cruciale juridische knopen ontward moeten worden alvorens alle actoren mee blijven nadenken over de site. Zolang de juridische procedures over de voetweg en de erfpacht lopen, is een vervolgtraject niet mogelijk.

Traject ontwerpend onderzoek

Begin 2020 startte het Departement Omgeving een ontwerpend onderzoek in functie van een visie op het gebied Romeinsesteenweg-Parking C. Het was niet de bedoeling om tot één plan of visie te komen, wel om via een geïntegreerd studie- en overlegtraject verschillende scenario’s te bekijken en te komen tot een overzicht van convergenties en divergenties in visie over de locatie. 

De kwaliteit en het succes van toekomstige ontwikkelingen voor Parking C en de Romeinsesteenweg hangt af van het draagvlak en de open dialoog tussen de partners. Er werd gekozen om tijdens het traject de focus te leggen op draagvlak tussen de meest betrokken publieke actoren zonder een brede communicatie te voeren met burgers of andere instanties. Het traject is dan ook minder een eindpunt dan wel een heropstart van gesprekken over de ontwikkeling van de site. Vanaf de aanvang van het traject, werd het Departement Omgeving door de onderzoekers gelijkgesteld met alle andere actoren. Op die manier werd er een neutrale en gelijkwaardige omgeving gecreëerd, los van één actor.

De discussie werd inhoudelijk gevoerd op basis van het studiemateriaal verzameld tijdens vier werksessies. Mogelijke inrichtingen en programma’s werden onderzocht per thema en gaven inzicht in de kansen, urgenties en randvoorwaarden. De ambities werden als verschillende ‘lagen’ opgenomen in vier scenario’s. De scenario’s zijn opgesteld met het oog op het onderzoeken en aftasten van verschillende ruimtelijke en programmatische ontwikkelingsperspectieven. De variëteit in perspectieven is doelmatig gekozen om de partners hun voorkeuren tastbaar te maken. Het is nooit de intentie geweest om tijdens het proces uit te komen tot één voorkeursscenario, wel om de mogelijkheden te exploreren en partners in gesprek met elkaar te brengen. De logica van demontage van de scenario’s werd toegepast in het opstellen van een afwegingskader. Hier kregen actoren de kans om een standpunt in te nemen m.b.t. specifieke deelvragen.

Betrokken actoren:

  • Volledig traject: Departement Omgeving, perspective.brussels, Gemeente Grimbergen, Provincie Vlaams-Brabant, MIVB, De Werkvennootschap.
  • Opstart van de studie: Stad Brussel, Brussels EXPO, NEO, MOW, Gemeente Wemmel

Hangende juridische procedures hebben ervoor gezorgd dat enkele publieke actoren vroegtijdig hebben afgehaakt. 

Visie

Van parking C naar platform C 
De site “parking C” is een bijzondere kans voor een ontwikkeling die inspeelt op de internationale, regionale en lokale potenties van de locatie. De site van parking C wordt dus niet als een eiland bekeken, maar als een potentiële ontwikkelingspool in verbinding met de stedelijke ruimte, de regionale netwerken (zowel voor auto als binnenkort de sneltram) en als bestemming vanuit een internationaal perspectief. De site kan een cruciale rol spelen in het ontwikkelen en verduurzamen van het ganse Heizelplateau. De site zou tot heden kunnen worden omschreven als ‘perifeer’. Hier tegenover staat een omschrijving als ‘scharnier’ tussen Brussel en de Noordrand. Die laatste strookt beter met de potenties van de site als stedelijk platform. 

Platform C verbindt 
De site is momenteel een geïsoleerd eiland. Geprangd tussen de Ring, afritcomplexen en de achterkant van de Heizelpaleizen. Er zijn echter concrete kansen waarop kan worden ingezet. Door de aanleg van het Verregatpark door te trekken, ontstaat er een groene publieke ruimtefiguur die zich opent naar het open ruimte gebied, de Brabantse kouters. Het is een kwalitatieve verbinding die het imago en de logica van een ‘achterkant’ kan omkeren en een gezicht geeft aan het Heizelcomplex naar de Noordrand. Ten tweede zou de heraanleg van afrittencomplex 7a (waardoor afritten langs oost- en westzijde van Parking C kunnen worden opgeheven) als hefboom kunnen dienen om de site te gaan verbinden met haar omliggende wijken (Panorama in Wemmel, de Verregat-tuinwijk, en de wijk Treft).

Platform C als ballonruimte voor activiteiten 
Het parkeren op platform C verloopt dynamisch; een x aantal dagen staat deze vol, een y aantal dagen staat deze halfvol, en een z aantal dagen staat deze leeg. De vergelijking werd gemaakt met platform C als ballon. Een site waarvan de leegte haar grootste troef is. Platform C als een ballon die zich vult op sommige momenten en erna terug leegloopt. Momenteel vult die zich enkel met auto’s, maar de hypothese luidde om ook te gaan kijken naar hoe de ballon zich kan vullen met mensen (activiteiten) maar ook ecosysteemdiensten kan vervullen door haar ‘ademend’ vermogen. Het diversifiëren en uitbouwen van dit ademend vermogen vraagt om nieuwe ruimtelijke randvoorwaarden. Dit soort plekken zijn bijzonder, maar niet minder cruciaal voor een gezond stedelijk weefsel. Het is zaak om deze dynamische bezetting in de vingers te krijgen, om vervolgens te kijken naar de mogelijkheid om andere activiteiten ook te laten doorgaan, welke kunnen plaatsvinden als de parking (half) leegstaat. Hiervoor moet er worden onderzocht hoe de bereikbaarheid van platform C voor verschillende gebruikers en modi kan worden verbeterd. Verder stelt de hypothese dat meerwaarde op twee manieren kan gerealiseerd worden en in wisselwerking zal worden onderzocht. Dat kan door het realiseren van gebouwen alsook door het realiseren van de nodige infrastructuur en randcondities om ‘ademende’ activiteiten een plaats te geven. Anderzijds is het zaak om de huidige grijze vlakte te gaan ontharden met oog voor een betere waterhuishouding en biodiversiteit. Niet alleen is de urgentie groot, het zal ook de meest impactvolle hefboom zijn om de geesten van Parking naar Platform C te krijgen.

Aandachtspunten ruimtevragen en Romeinsesteenweg

Het geïntegreerde studie- en overlegtraject en het nadenken over scenario’s leverden aandachtspunten op met betrekking tot de ruimtevragen en de Romeinsesteenweg.

De aandachtspunten voor de ruimtevragen werden gegroepeerd in 10 thema’s: groenblauwe onderlegger, ademend programma, fietsnetwerk, multimodale hubs, gemotoriseerd verkeer, optimaliseren van parkeercapaciteit, gestapeld parkeren, permanent programma: ateliers en ruimte voor stadslogistiek, stelplaats(en) en wonen en tijdelijk verblijf. 

Vervolgtraject

Het is duidelijk dat het gelopen traject slechts de start is van het opnieuw nadenken en in gesprek gaan over de site van Parking C. Wanneer enkele cruciale knopen, zoals de erfpacht en verbindingsweg, ontward zijn, kan een vervolgtraject opgestart worden met alle betrokken actoren om van Parking C een Platform te maken met een programma dat afgestemd is op de strategische ligging ervan. Een eerste stap is genomen met de samenwerking binnen de lopende intergewestelijke mobiliteitsstudie die kijkt naar de ontsluiting van de Heizelvlakte in haar geheel.
 

 

Contact

Brigitte Borgmans                    
Woordvoerder Departement Omgeving
M 0473 73 28 30            
brigitte.borgmans@vlaanderen.be