Vademecums, leidraden en studies natuurtechniek

Om het versnipperende effect van Vlaamse wegen, spoorwegen en waterwegen te verminderen neemt de Vlaamse overheid een aantal maatregelen.

In een eerste fase wordt een ontsnipperingstudie opgemaakt om te bekijken welke maatregel er voorzien moeten worden en hoeveel dit kost.

Wanneer er voldoende budget gevonden is, dan start de aanleg van de maatregelen. 
Daarna is het belangrijk om een goed beheer van de maatregelen te voorzien zodat ze werkzaam blijven.

Ten slotte moet er gemonitord worden om te evalueren of dieren gebruik maken van de maatregelen.

Ontsnipperingsstudies

In deze studies wordt voor een weg of waterweg onderzocht op welke locaties ontsnippering prioritair is en met welke maatregelen kan ontsnipperd worden. Hieronder worden de belangrijkste studies opgesomd, ze zijn op te vragen via de contactgegevens onderaan deze pagina.

Dieren onder de wielen

  • Bekijk de eindrapporten van de twee projecten Dieren onder de wielen (2008-2012 en 2013-2017).

Nuttige informatie uit Nederland

Leidraad Faunavoorzieningen bij Infrastructuur (2013).

Monitoringsstudies ontsnipperingsmaatregelen

Eindrapporten van verschillende studies om de werking van ontsnipperingsmaatregelen te monitoren, gespreid over meerdere jaren. Tussentijdse rapporten kan je opvragen.

Monitoringsstudie ecoduct de Munt - E19 in Wuustwezel:

  • voor de aanleg van het ecoduct: T0 - 2009
  • één jaar na de aanleg van het ecoduct: T1 - 2012
  • drie jaar de aanleg van het ecoduct: T3 - 2015
  • vergelijking  van de resultaten voor de aanleg, na één en na drie jaar: T0-T1-T3 - 2015
  • zeven jaar de aanleg van het ecoduct: T7 -2019

Monitoringsstudie ecoduct  De Warande - N25 in Oud-Heverlee

  •  voor de aanleg van het ecoduct: T0 -2004
  • één jaar na de aanleg van het ecoduct: T1 - 2006
  • drie jaar de aanleg van het ecoduct: T3 - 2008
  • zeven jaar de aanleg van het ecoduct: T7 - 2013

Monitoringsstudie ecoduct Kempengrens - E34 in Mol-Postel

Monitoringsstudie ecoduct Kikbeek - E314 in Opgrimbie

  • voor de aanleg van het ecoduct: T0 - 2004
  • één jaar na de aanleg van het ecoduct: T1 - 2007
  • drie jaar de aanleg van het ecoduct: T3 - 2009
  • zeven jaar de aanleg van het ecoduct:  T7 - 2013

Monitoringsstudie ecoduct Groenendaal - R0 in Hoeilaart

  • één jaar na de aanleg van het ecoduct: T0 - 2018
  • Tussen 2013 en 2018 werd er o.a. een ecoduct over de R0 gebouwd in kader van het Life+OZON project

Varia:

Bermbeheer

Departement Omgeving werkt samen met andere Vlaamse overheden om bermbeheerplannen te laten opstellen of monitoringsstudies van bermen uit te laten voeren. Deze beheerplannen en studies zijn op te vragen via de contactgegevens onderaan deze pagina. Enkele bermbeheerplannen die de laatste jaren opgemaakt zijn: E314 Vlaams-Brabant en Limburg, E40 West-Vlaanderen en E17 Oost-Vlaanderen.

Lees meer over ecologisch bermbeheer op de website Wegen en natuur

Vademecum Wegen

kaft vademecum wegen_0-150x199.jpgWegen vormen een barrière voor wilde dieren, waardoor natuurgebieden versnipperd raken en populaties verkleinen of uitsterven. Bovendien zijn wegen verantwoordelijk voor een groot aantal verkeersslachtoffers. Door speciale ontsnipperende maatregelen zoals tunnels of natuurbruggen (ecoducten) kunnen dieren weer migreren. Ook het beheer van deze maatregelen en ecologisch bermbeheer komt aan bod. Dit vademecum dateert van 1996 maar is grotendeels tijdloos en dus nog relevant.
Hier vind je de  inhoudsopgave vademecum wegen (1.78 MB)

In 2018 werd er een vademecum autosnelwegen opgemaakt.
 

Vademecum Waterlopen

kaft vademecum waterlopen-150x203.jpgVerstevigingen van oevers veroorzaken een verlies aan diversiteit van fauna en flora, verminderen migratiemogelijkheden alsook het zelfreinigend vermogen van de waterloop. Natuurvriendelijke oeververdedigingen zijn op vele plaatsen een technisch en ecologisch aanvaardbaar alternatief. Ondiepe, begroeide delen kunnen dienst doen als paaiplaats of als broedplaats. Ook het beheer van deze maatregelen  komt aan bod. Dit vademecum dateert van 1994 maar is grotendeels tijdloos en dus nog relevant.
Hier vind je de  inhoudsopgave vademecum waterlopen (1.42 MB)
 

Vademecum bermmaaisel beperken en verwerken

ntmb_vadberm_voorblad1-130x184.jpgDit vademecum bevat een waaier aan mogelijkheden om bermmaaisel te beperken en te verwerken zonder afbreuk te doen aan het ecologisch bermbeheer.

Download het vademecum Bermmaaisel of bestel het gratis

 

 

Leidraad ecologisch bermbeheer

ecologisch bermbeheer_cover-130x170.jpgBermen zijn uitermate belangrijk voor de versnipperde natuur in Vlaanderen. In landbouw- en woongebieden zijn bermen vaak nog de enige uitwijkplaats voor planten en dieren. Het is dan ook cruciaal om bermen op een ecologische maar veilige en onderhoudsvriendelijke manier te beheren.  Deze publicatie bevat praktische richtlijnen en handvaten om het beheer van bermen op een ecologische en natuurtechnische manier te plannen en uit te voeren.

Download de leidraad ecologisch bermbeheer

Brochure Dag, vlinders in de berm

Vlindervriendelijke inrichting en beheer van bermen, taluds en restgronden


cover Dag, vlinders in de berm-135x172.jpgEcologisch bermbeheer krijgt veel aandacht van de beheerders van bermen langs de vele wegen, kanalen en spoorwegen in Vlaanderen. Dieren stellen daarbij vaak gedeeltelijk andere eisen dan planten. De brochure legt de nadruk op de dagvlinder en geeft aan de bermbeheerder concrete en praktische inrichtings- en beheertips voor een vlindervriendelijke berminrichting.

Download de brochure Dag, vlinders in de berm of bestel gratis

Brochure Amfibieën onderweg

Maatregelen voor het beschermen van amfibieën op onze wegen


cover amfibieën onderweg-125x177.jpgJaarlijks worden op de Belgische wegen ontelbare amfibieën doodgereden. De brochure licht toe welke voorzieningen beschikbaar zijn voor een gerichte en doeltreffende amfibieënbescherming. De nadruk ligt op speciale tunnels en geleidingsvoorzieningen.

Download de brochure Amfibieën onderweg of bestel gratis

 

Contacteer ons

Afdeling Partnerschappen met Besturen en Maatschappij