Scholen in actie tegen wegwerpplastic

  • 25 november 2021

Op vrijdag 26 november pakken scholen uit het basis- en secundair onderwijs de berg wegwerpplastic aan. Zij geven daarmee gevolg aan de oproep van MOS Vlaanderen om deel te nemen aan #MissieMinder, een actiedag voor scholen. Met #MissieMinder – dat niet toevallig in de Europese Week van de Afvalvermindering valt – laat MOS leerlingen en leerkrachten kennismaken met bewust verbruiken. 

Tijdens de tweede editie van #Missieminder zoemen de scholen in op wegwerpplastic. Plastic is een veelzijdig product met een lage productieprijs. De globale plasticproductie steeg van 1.5 miljoen ton in 1950 tot meer dan 335 miljoen ton in 2016. De helft van het geproduceerde plastic is voor eenmalig gebruik. Heel wat wegwerpplastics komen niet in de recyclage- of afvalstroom terecht, maar belanden in de natuur of dragen bij aan de plastic soup. Daar kan wat aan gedaan worden. Dat vinden ook de scholen die deelnemen aan #MissieMinder. 

Een duurzame reflex

Het doel van de actiedag is om een duurzame reflex in te bouwen. Zo leren de leerlingen bijvoorbeeld dat je plastic artikelen vaak kan hergebruiken, delen of ruilen. En dat je – in de plaats van nieuwe plastic spullen te kopen – ook kan kijken hoe je iets zelf kan maken of tweedehands kan kopen. Bovendien maken ze kennis met alternatieven voor plastic wegwerpverpakkingen. 

De leerlingen van GVS Den Hulst uit Testelt pimpen hun eigen herbruikbare winkeltassen. De kleuters van Natuurschool Klavertje 4 uit Oombergen leren over plastic soup en ruimen het wegwerpplastic en ander zwerfvuil op in hun speelbos. Het College Paters Jozefieten in Melle schenkt gevonden drinkflessen, broodtrommels en koekendoosjes aan een sociale organisatie. De leerkrachten en leerlingen van Sint-Pietersschool in Mechelen bedachten een sensibiliseringscampagne om herbruikbare brooddozen te promoten. Hun ‘Groene Bende’ houdt ’s middags ook een opruimactie in de schoolomgeving. 

De kleuters van GO! Horizon uit Ternat ontwerpen affiches tegen plasticafval en houden een feestje met allerlei lekkers, maar zonder plastic. In Bulo Blijdhove uit Menen toveren de leerlingen de lege plastic flessen van thuis om in bezems en bloempotjes. Met die bloempotjes vormen ze een verticale tuin, bedoeld om vlinders en bijen aan te trekken. 

De actiedag kent al navolging in het Franstalig onderwijs in Brussel: de leerlingen van de secundaire pluralistische school Maritime uit Sint-Jans-Molenbeek maken van oude T-shirts hun eigen herbruikbare tassen. 

Inspirerende acties 

Maar scholen kunnen nog veel meer doen om de afvalberg te verkleinen. Ze kunnen zich laten inspireren door een lijst met acties op de MOS-website, of zelf ideeën uitwerken. Zo gaan heel wat leerlingen de creatieve tour op: zij maken hun eigen bijenwaswraps, pennenhouders, omheiningen voor de moestuin enz. 
Heel wat scholen kiezen bij verjaardagen al voor cadeautjes zonder plastic. Ze brengen met hun leerlingen een bezoek aan een verpakkingsvrije winkel, recyclagebedrijf of kringloopwinkel, of ze bestuderen hoeveel plastic afval ze op hun speelplaats of schoolomgeving verzamelen en hoe ze daar iets aan kunnen doen. 
Zoals in BSGO! T’Overbeek uit Ganshoren, waar de leerlingen van het eerste en twee leerjaar het zwerfvuil uit de buurt ophangen aan een waslijn om zichtbaar te maken over hoeveel afval het gaat. De vijfde- en zesdejaars slaan aan het koken met producten die niet in plastic worden verpakt en tonen hoeveel afval ze daarmee kunnen besparen. In het Technisch Instituut Sint-Carolus uit Sint-Niklaas gaan de leerlingen de uitdaging aan om zo weinig mogelijk plasticafval te gebruiken voor hun schoollunch. In iedere refter gaat het plasticafval op de weegschaal en de groep met het minste afval krijgt een beloning. 

Oververpakking 

MOS roept scholen trouwens ook op om oververpakkingen te melden op de website van Fostplus. In Leefschool Toverbol uit Antwerpen volgen ze dat advies alvast op. Deze school bouwt ook een ruilkast voor vergeten plastic schoolspullen.

Mascotte Pira de Rat

De mascotte van #MissieMinder is rat Pira, die buikpijn krijgt omdat hij van het plasticafval op het speelplein knabbelt. Met de hulp van zijn dierenvrienden en mensenkinderen komt hij er weer bovenop. Het verhaal over de rat maakt het plasticprobleem bevattelijk voor de allerkleinsten en de mascotte motiveert de kinderen om mee te doen aan de acties. 
In Basisschool Paalbos uit Assebroek lezen de natuurliefhebbers van de school het verhaal over Pira voor in de kleuterklassen. Deze groep natuurliefhebbers – de Nina Natuurtroopers genaamd – bestaat uit leerlingen van verschillende klassen. Zij organiseren ook een opruimactie in het natuurgebied en het bos bij de school én maken een filmpje om de kinderen van de lagere school en de ouders te sensibiliseren. En in GO! Basisschool De Bel uit Muizen kruipen de leerkrachten in de huid van Pira en zijn vriendjes.

Kwitten

Op 17 november 2021 lanceerde de OVAM de campagne ‘Kwitten – Kappen met Wegwerp is Top’. Met deze campagne roept de OVAM Vlamingen op om uit te kijken naar herbruikbare alternatieven voor eenmalige verpakkingen én om na te gaan of we de verpakkingen die we kopen wel nodig hebben. Kwitten met wegwerp dus, en dat doen we met ons allen al minstens een beetje. Maar dat kan volgens de OVAM nog veel beter. Niet alleen thuis, in de winkel, onderweg en op evenementen,  maar ook op school. Met hun deelname aan #MissieMinder geven heel wat scholen alvast het goede voorbeeld.

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir: “In Vlaanderen behoren we al tot de Europese koplopers inzake sorteren en recycleren. Maar door er bewuster mee om te gaan, kunnen we ook veel afval vermijden. Het is belangrijk dat we onze leerlingen er van jongs af aan bewust van maken dat grondstoffen waardevol zijn. Door met hun school deel te nemen aan #MissieMinder leren ze van jongs af aan hun consumptiegedrag in vraag te stellen: heb ik die plastic verpakking wel nodig? Kan ik die nog ergens voor gebruiken? Of kan ik ze vervangen door een duurzamer alternatief? En als dan ook de ouders van de schoolkinderen het gebruik van wegwerpplastic afbouwen, zijn we weer een stap dichter bij de realisatie van een circulaire economie.”
 

Meer informatie

Contact

Brigitte Borgmans                    
Woordvoerder Departement Omgeving
M 0473 73 28 30            
brigitte.borgmans@vlaanderen.be