Resultaat consultatietraject hoogspanning

Doel van de consultatie

De mogelijke gezondheidsrisico’s van wonen in de omgeving van hoogspanningslijnen zijn al lang een bron van ongerustheid. Daarom werd  een consultatietraject georganiseerd. Doel was om te komen tot een wetenschappelijk onderbouwd en maatschappelijk gedragen rapport met adviezen over het omgaan met hoogspanningslijnen en andere bronnen van magnetische velden.

pdf bestandSamenvatting consultatie (51 kB) | pdf bestandEindrapport consultatie - sept 2011 (1.81 MB)

Mening van de experts

De experts werden geconsulteerd om hun mening te geven over de wetenschappelijke kennis die bestaat over hoogspanningslijnen en het verband met kinderleukemie. Er is immers al heel wat onderzoek uitgevoerd naar het verband tussen hoogspanning en gezondheid. Daarom is het erg belangrijk om de kwaliteit van al de onderzoeken te beoordelen. De experts kwamen tot volgende conclusie:

  • De experts geven aan dat de onderzoeken die het statistisch verband leggen tussen de magneetvelden van hoogspanningslijnen en kinderleukemie van goede kwaliteit zijn. Ze wijzen er ook op dat andere soorten onderzoek het mechanisme dat verklaart hoe magneetvelden van hoogspanningslijnen leukemie kunnen veroorzaken niet kunnen aantonen. Daarom kan je, volgens de meeste experten, niet van een oorzakelijk verband spreken.  
  • De experts geven aan dat er geen reden is om aan te nemen dat er een drempelwaarde voor het optreden van gezondheidseffecten is. Onder die drempelwaarde zouden dan geen effecten meer kunnen voorkomen. Uit bevolkingsonderzoeken komt wel dikwijls de waarde van 0,4 µT naar voren. 
  • Als je veronderstelt dat er een oorzakelijk verband is en dat de drempelwaarde 0,4 µT is, dan kan je berekenen hoeveel extra leukemiegevallen voorkomen in Vlaanderen als gevolg van de blootstelling aan magneetvelden. In Vlaanderen komen er zonder de mogelijke invloed van magneetvelden ongeveer 50 leukemiegevallen bij kinderen voor. Als je een oorzakelijk verband veronderstelt, zou blootstelling aan magneetvelden zorgen voor 1 extra geval om de 2 jaar.

Volgens de experts is er, ondanks dat niet zeker is dat magnetische velden kinderleukemie kunnen veroorzaken, toch voldoende reden tot voorzorg. Ze geven aan dat er beleid nodig is om om te gaan met het onzekere gezondheidsrisico van magneetvelden.

pdf bestandDeelnemende experten (36 kB) | pdf bestandVerslag experten (104 kB)

Mening van de stakeholders

De maatschappelijke actoren hebben mogelijke maatregelen voorgesteld om de blootstelling aan magneetvelden te verminderen. Zij hebben hiervoor als input de resultaten van de consultatie van de experts gebruikt:

  • De stakeholders geven aan dat een norm of aanbeveling aangewezen is. Die moet afgestemd zijn op de meest kwetsbare groepen, met name kinderen. Een beleidsplatform kan het opstellen van een norm of aanbeveling ondersteunen.
  • De stakeholders vinden een centraal communicatieplatform erg nuttig. Dat platform moet de nodige informatie verzamelen over technieken, risico’s en beleidsmaatregelen en hierover een vertaalslag maken zodat die informatie beschikbaar is voor iedereen.
  • Volgens de stakeholders kan onderzocht worden of bovengrondse lijnen ondergronds gelegd kunnen worden in bepaalde situaties. Boven ondergrondse lijnen is de zone waar er meer dan 0,4 µT voorkomt kleiner. Bedenkingen van de stakeholders bij deze maatregel zijn dat de kostprijs van ondergrondse lijnen hoger is. Bovendien blijkt het technisch erg moeilijk om 380 kV lijnen over meer dan 20 km ondergronds te leggen. 
  • De stakeholders stellen voor om te onderzoeken of het mogelijk is hoogspanningscabines in appartementsgebouwen niet in de omgeving van slaap- of leefkamers te plaatsen. Dat zou ook het aantal kinderen dat in contact komt met magnetische velden van meer dan 0,4 µT verminderen.
  • Als er voor een norm gekozen wordt, dan zijn de stakeholders zijn van mening dat het technisch aanpassen of verplaatsen van installaties om de magneetveldzone te verminderen verder onderzocht moet worden. Maatregelen met betrekking tot deze aanpassingen moeten wel in samenspraak met de sector gebeuren.
  • Volgens de stakeholders is de aanpassing van woningen en gebouwen om ze af te schermen van magnetische velden zinloos omdat dit technisch erg complex en erg duur is.

pdf bestandDeelnemende stakeholders (80 kB) | pdf bestandVerslag stakeholders (101 kB)

Contacteer ons

Team Omgeving en gezondheid