Principes

Open communicatie en transparantie

Open communicatie staat centraal in de nieuwe aanpak. Er moet regelmatig informatie uitgewisseld worden met alle belanghebbenden. Boodschap is om de kring zo snel mogelijk uit te breiden. Eens bepaalde beslissingen genomen zijn, moeten die op een begrijpelijke en leesbare manier gecommuniceerd worden. Op die manier groeit het vertrouwen tussen de kernactoren en alle belanghebbenden en wordt er gestreefd naar een gelijkwaardig kennisniveau. Met als gevolg dat alle belanghebbenden op basis van dezelfde projectinformatie inspraak kunnen verlenen.

Van essentieel belang is de keuze voor een transparante aanpak. Dit betekent dat alle gemaakte keuzes op voldoende wijze gemotiveerd en geargumenteerd worden. En dat iedereen de keuzes, de argumentatie en de analyses kan raadplegen. Het hele proces moet gedocumenteerd worden. Leesbaar verwoord, zodanig dat het niet alleen duidelijk is voor insiders, maar ook voor alle betrokken actoren én voor het brede publiek.

Participatie

Alle relevante actoren (politici, administraties, het maatschappelijk middenveld, actiecomités, burgers, …) moeten gedurende het hele proces betrokken worden. Participatie zorgt voor een breed draagvlak voor het beleid, zodat er een grotere kans is dat beslissingen in een later stadium geaccepteerd worden. Bovendien verrijkt participatie elk proces op inhoudelijk vlak. Nieuwe ervaringen, kennisvormen, vaardigheden, expertise, inzichten en perspectieven worden via participatietechnieken in huis gehaald. Het informele overleg leidt tot kennisverruiming met als gevolg het verrijken van het project, waardoor er sneller en efficiënter kan gewerkt worden.  Op die manier groeit ook het vertrouwen tussen de overheid en de burger.  

Participatie vergt een open basishouding. Nieuwsgierig zijn naar wat er bij de burger leeft is noodzakelijk.

Participatie is maatwerk. De routeplanner is geen kookboek dat alle ingrediënten aanreikt. Het participatietraject moet in elk planningsproces opnieuw uitgedacht worden. De routeplanner reikt wel een leidraad aan om het participatiebeginsel vorm te geven.

Informeel overleg betekent niet vrijblijvend overleg. De krijtlijnen voor een verdere samenwerking worden tijdens deze gesprekken reeds geschetst, waarna je actief aan de slag gaat met de ontvangen informatie. 

Maatwerk

Maatwerk per complex project is nodig. Er kunnen een aantal algemene prin­cipes voor de nieuwe procesaanpak neergeschreven worden, maar niet alles kan stap voor stap op voorhand gedefinieerd worden of in regelgeving verankerd worden. Er blijft voldoende ruimte om een eigen invulling te geven.

De routeplanner reikt enkel de bouwstenen aan, met het oog op het realiseren van het project. Alle aspecten kunnen flexibel worden ingevuld. De routeplanner op zich is dus geen handboek op maat, maar een flexibel instrument

Oplossingsgericht samenwerken

Alle actoren werken oplossingsgericht samen. Dat betekent dat ze zich niet beperken tot het stellen van vragen of vermelden van knelpunten. Actoren zoeken actief en constructief mee naar mogelijke oplossingen. Deze werkwijze is toekomstgericht, ze vertrekt niet vanuit knelpunten en problemen, maar vanuit mogelijkheden en kansen. De actoren beschikken over de wil om samen het project te realiseren, knelpunten op te lossen en hun standpunten aan te passen aan nieuwe inzichten.

De routeplanner vereist een geïntegreerde samenwerking: het (in)formeel overleg moet de sectorale belangen overschrijden. Een beleidsdomein- en bestuursniveau overschrijdende samenwerking is van cruciaal belang om tot geïntegreerde standpunten te komen. 

Geïntegreerde aanpak

Een aantal onderzoeken die nu in de verschillende procedures sequentieel verlopen, zullen parallel verlopen. Belangrijk is dat deze onderzoeken op een geïntegreerde wijze gebeuren. Er moet m.a.w. een permanente wisselwerking zijn tussen de verschillende studies. Zo verloopt het onderzoek sneller (parallel i.p.v. op elkaar volgend), maar ook beter, want de resultaten zijn op elkaar afgestemd. De alternatievenonderzoeksnota zorgt ervoor dat alle onderzoeken/studies gelijktijdig kunnen starten met dezelfde info en basisgegevens. Dit is een eerste en belangrijke voorwaarde om een geïntegreerd onderzoek te voeren. Zowel tijdens de onderzoeksfase als tijdens de uitwerkingsfase kan er aldus tijdswinst geboekt worden door een meer geïntegreerde plannings- en vergunningsprocedure.  

De resultaten van de verschillende onderzoeken en de resultaten van de verschillende beoordelingen en de vertaling ervan in een ontwerp van voorkeurs- en projectbesluit worden via twee openbare onderzoeken aan het publiek voorgelegd. Het publiek krijgt zo zicht op het volledige plaatje. Op die manier wordt ook de inspraak op een geïntegreerde manier verwerkt. 

Procesregie in handen van actoren

De betrokken actoren kunnen zich vinden en hebben een zekere inbreng in het uitgestippelde procesverloop. Zowel de procesaanpak (met de rolverdeling, de procesorganisatie, het participatietraject,…) als de verdere processtappen worden vermeld in de procesnota, een dynamisch en publiek document dat in samenspraak met de actoren geactualiseerd wordt tijdens het volledige proces. Inspraak zorgt ervoor dat de actoren ook meer vertrouwen hebben in het procesverloop, waardoor ze beter functioneren.