Onthardingswinst: Afwegingskader en kansenkaart

Vlaanderen heeft een van de hoogste verhardingsgraden in Europa en deze neemt nog dagelijks toe.

Verharding van de bodem en de negatieve effecten die dit heeft op de ruimte is een uitdaging waarmee we in heel Vlaanderen geconfronteerd worden. In eerste instantie zullen bijkomende verhardingen zoveel mogelijk moeten vermeden worden. Net door niet te verharden of niet te bouwen kunnen de grootste ruimtelijke winsten geboekt worden. Daarnaast is het ook cruciaal dat op heel wat plaatsen de samenhang van de open ruimte hersteld wordt door het actief terugdringen van de verharding van de bodem. Hierdoor kan deze haar ecosysteemfuncties opnieuw vervullen. In haar Strategische visie van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen formuleert Vlaanderen strategische doelstellingen om de verhardingsgraad in de open en de bebouwde ruimte terug te dringen. Om efficiënt en effectief de verhardingsgraad terug te dringen, is het belangrijk zicht te krijgen op die locaties die het meest kansrijk zijn voor een ontharding van de bodem. Om te bepalen waar ontharding het meest kansrijk is werd een kansenkaart (Fase 1) en afwegingskader (Fase 2) voor ontharding ontwikkeld.

 

Fase 1

De kansenkaart is het eindproduct van de eerste fase van dit onderzoek en identificeert een onthardingskans voor alle verharde oppervlakken in Vlaanderen (macroschaalniveau). De onthardingskans werd berekend aan de hand van 2 groepen van ruimtelijke parameters, namelijk prioriteiten enerzijds en opportuniteiten anderzijds. Prioriteiten gaan uit van de (negatieve) impact die een verharding heeft op de omgeving. Opportuniteiten gaan uit van de mate waarin een verharding, uitgaande van haar karakteristieken, makkelijk weg te halen is.

 

Fase 2

Het afwegingskader vormt een aanvulling op de kansenkaart en wil de onthardingsmogelijkheden meer gebiedsspecifiek evalueren. Dit afwegingskader neemt de kansenkaart als startpunt. Vervolgens wordt de onthardingskans binnen een gekozen gebied verder verfijnd en geëvalueerd. Hierbij wordt aandacht gevraagd voor factoren die niet op een macroschaalniveau in kaart gebracht kunnen worden en dus niet werden opgenomen in de kansenkaart. Ook zal de meer praktische kant van een onthardingsproject in de kijker worden gezet zodat het potentieel en de haalbaarheid van de opgave geëvalueerd kunnen worden.

 

Bronverwijzing

Vandekerckhove, B., Van Hulle, M., Vanhaeren, R., Foré, P., Zwerts, E. (2021),

Onthardingswinst: Afwegingskader en kansenkaart,

Uitgevoerd in opdracht van het Vlaams Planbureau voor Omgeving

 

Meer over dit onderzoek

pdf bestandFase 1: Onthardingswinst: Afwegingskader en kansenkaart, deel 1 (111.21 MB)

pdf bestandFase 2: Onthardingswinst: Afwegingskader en kansenkaart, deel 2 (28.92 MB)

Contacteer ons

Afdeling Vlaams Planbureau voor Omgeving (VPO)
02 553 83 50 (bereikbaar op werkdagen van 8.30 tot 12.00 u. en van 13.00 tot 17.00 u.)