Milieugerelateerde belastingen versus totale belastingsdruk

Een milieubelasting heeft als doel om milieuvriendelijk gedrag te stimuleren. De vergroening van de economie kan gestimuleerd worden door een vergroening van belastingen. Dat wil zeggen dat het aandeel milieubelastingen toeneemt t.o.v. andere vormen van belastingen (bv. lasten op arbeid). Zo belasten we meer op activiteiten die we willen ontmoedigen en minder op activiteiten die we willen stimuleren. Vlaanderen (en België) heeft een hoog aandeel arbeidsbelastingen en een laag aandeel milieubelastingen. Vlaanderen scoort dus slecht op vergroening van het belastingstelsel.

Op deze pagina: 

Evolutie milieugerelateerde belastingen en positie in Europa

Vlaanderen en België scoren hoog op de totale belastingdruk en laag op milieubelastingen. Vlaanderen scoort dus slecht op vergroening van het belastingstelsel. Deze trend is doorheen de tijd niet echt verbeterd in Vlaanderen, in tegendeel zelfs, ondanks herhaalde aanbevelingen van de OESO en de EU.
De totale inkomsten uit milieubelastingen zijn sinds 1995 amper gewijzigd. De opwaartse knik in 2004 was te wijten aan de sterke stijging van de accijnstarieven op benzine en diesel, de invoering van de Elia-heffing en de invoering en uitbreiding van de federale bijdrage op elektriciteit en gas.

Na 2005 daalden de inkomsten opnieuw door een verlaging van de accijnzen op diesel en de afschaffing van de Elia-heffing. Dankzij enkele recentere maatregelen, zoals de verhoogde bijdrage voor het Energiefonds en de kilometerheffing voor vrachtwagens, zijn de milieubelastingen de laatste jaren opnieuw wat gestegen.

Ongeveer 70% van de milieubelastingen zijn federaal georganiseerd en zijn vooral gerelateerd aan energie (bv. accijnzen op brandstoffen). Taksen voor transport zoals de verkeersbelasting en de belasting op inverkeerstelling zijn nog niet heel lang overgenomen door de gewesten en komen voort vanuit een gemeenschappelijke basis. Pas in de laatste 5 jaar hebben gewesten een eigen beleid ontwikkeld. Ingrepen zijn tot op heden relatief beperkt. Resterend zijn ongeveer 2% van de groene belastingen specifieke Vlaamse milieuheffingen, zoals heffingen op afval, grondwater en oppervlaktewater.

Wat een specifiek gewest bijdraagt in milieubelastingen is niet altijd hetzelfde percentage als wat het bijdraagt in het bbp, waardoor er wat afwijkingen ontstaan in de procentuele verhouding van belastingen t.o.v. het bbp tussen Vlaanderen en België.  

Meer details over de evolutie  van onze milieugerelateerde belastingen staan op www.milieurapport.be.

Meer informatie

Laatst gewijzigd: december 2020

Volgende update: december 2021

Methode: Een milieugerelateerde belasting is elke verplichte betaling aan de overheid, geheven op een belastingbasis met een specifieke milieurelevantie. De belasting heeft als doel om milieuvriendelijk gedrag te stimuleren. Het relatieve belang van milieubelastingen t.o.v. het BBP geeft aan in welke mate belastingen vergroend zijn. De vergroening van de economie kan gestimuleerd worden door een vergroening van de belastingen en door een relatief hoog aandeel milieubelastingen in vergelijking met de totale belastingsdruk. 

Brondata:

Contacteer ons

Afdeling Partnerschappen met Besturen en Maatschappij (PBM)
02 553 80 56 (bereikbaar op werkdagen tussen 8.30 en 17.00 u.)