Instrumentele analyse van gezondheid binnen het ruimtelijk beleid

Doelstelling

Het onderzoek heeft als doel na te gaan hoe ‘gezondheid’, in de brede zin van het woord, in de huidige situatie wordt meegenomen in het instrumentarium van het ruimtelijk ordeningsbeleid in Vlaanderen, meer specifiek in de ruimtelijke uitvoeringsplannen en de vergunningverlening.

Resultaten

De studie geeft aan dat gezondheidsaspecten beter kunnen worden geïntegreerd binnen de ruimtelijke processen en meer expliciet kan benoemd worden in de regelgeving.

Binnen de ruimtelijke visievorming (bijvoorbeeld in de bestaande structuurplannen) is er in het verleden weinig of geen aandacht gegaan naar gezondheid of wordt het enkel als algemeen principe benoemd. Het expliciteren van de gezondheidseffecten van strategische keuzes binnen de visievorming is aangewezen.

Daarnaast is er een nood aan het verhogen van de kennis rond ‘gezondheid en ruimtelijke ingrepen’ bij ontwerpers maar ook bij beslissingsnemers. 

Verder geeft de studie aan dat het thema ook binnen het instrument m.e.r. ook breder aan bod kan komen. Naast aandacht voor bescherming kan ook bevordering van gezondheid (bijvoorbeeld voldoende groene ruimte in de omgeving of aandacht voor bewegingsvriendelijke inrichting) als uitgangspunt genomen worden. Het m.e.r. zou dan ook als ontwerpinstrument ingezet kunnen worden.

Concrete aanbevelingen

  1. Expliciteer een brede definitie van gezondheid in de VCRO en reik stimulerende tools of instrumenten aan die een gezond ontwerp bij de totstandkoming van project of plan kunnen ondersteunen en de bestaande kennis beter kunnen ontsluiten. Dit kan bijvoorbeeld via checklists, ondersteuning door gezondheidsexperts of het centraliseren van beschikbare kennis in een portal-site.

  2. Integreer van gezondheid binnen de ruimtelijke visievorming, bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een dashboard - een visuele weergave van de impact (op hoofdlijnen) van strategische keuzes op gezondheid.

  3. Verbreed gezondheid binnen de m.e.r., verbeter de kennis bij deskundigen en zet de m.e.r. in als ontwerpinstrument, naast het louter toetsingsinstrument.

Bronverwijzing

Gommers, A., Verhaegen, K., Baken, K., Koppen G. (2019), Instrumentele analyse van gezondheid in het ruimtelijke beleid, uitgevoerd in opdracht van het Vlaams planbureau voor Omgeving.

Meer over dit onderzoek

Contacteer ons

Afdeling Vlaams Planbureau voor Omgeving (VPO)