Oproep naar steden en gemeenten: dien een groenblauw dooraderingsproject in

Met deze oproep selecteren we de 15 meest ambitieuze steden en gemeentes in Vlaanderen die een voorbeeld willen zijn voor het onthardings- en vergroeningsbeleid van de Vlaamse regering en de Blue Deal.

Deze oproep focust op de bebouwde ruimte. Steden en gemeenten die een aanvraag indienen voor groenblauwe dooraderingsprojecten, maken kans op een subsidie en ondersteuning voor de uitvoering ervan. Hiermee wil het Departement Omgeving grote én kleine steden en gemeenten in Vlaanderen warm maken om een voorbeeldfunctie op te nemen in het beleid rond groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie.

Uit alle indieners worden de 15 meest ambitieuze steden en gemeenten geselecteerd. De subsidie kan tot 70% van de kosten dekken en bedraagt maximaal 1.000.000 euro.

pdf bestandSubsidiereglement groenblauwe dooradering in de bebouwde ruimte (225 kB)

Deze oproep maakt deel uit van het programma 'Vlaanderen breekt uit!' en de Blue Deal van de Vlaamse Regering.

Wie kan indienen?

Alle steden en gemeenten kunnen een aanvraag indienen voor een subsidie en bijhorend ondersteuningstraject. Er wordt bij de selectie gestreefd naar een mix van steden en gemeenten met verschillende grootte.

Andere initiatiefnemers zoals verenigingen, organisaties, burgerverenigingen,... kunnen hierin vanuit hun expertise samenwerken met steden en gemeenten, maar ze kunnen dus zelf niet als aanvrager een project indienen.  
 

Wat verwachten we?

Met deze oproep selecteren we de 15 meest ambitieuze steden en gemeentes in Vlaanderen die een voorbeeld willen zijn voor het onthardings- en vergroeningsbeleid van de Vlaamse regering en de Blue Deal.

In deze steden en gemeentes zullen concrete projecten op het terrein gerealiseerd worden:

  • Via minstens 3 quick-win projecten
    De geselecteerde steden en gemeentes zullen in kader van de oproep enerzijds minstens 3 quick-win projecten realiseren binnen 2,5 jaar.
  • Via 1 transformatieproject
    De geselecteerde steden en gemeentes moeten tegen 1 juli 2026 een concreet uitvoeringsdossier en een inrichtingsnota opstellen voor een transformatieproject dat een structurele ruimtelijke transformatie realiseert voor groenblauwe dooradering, klimaatadaptatie, waterretentie en -infiltratie en een grotere meerwaarde biedt voor de lokale leefomgevingskwaliteit. Belangrijk bij al deze projecten is het hefboomeffect dat ze hebben voor de ruimere omgeving.

Het accent ligt op de uitvoering van maatregelen die kaderen binnen een duidelijke lokale landschappelijk en omgevingsgeïntegreerde visie op groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie in de bebouwde ruimte. Ontharding en vergroening vormen hiervoor de middelen of strategieën. De projecten focussen op integratie, samenhang en realisatie van de droogtedoelstellingen van de Blue Deal. 

De steden en gemeenten engageren zich ertoe om de onthardingsvisie te verankeren in hun beleidsplanning en een ambassadeursrol op te nemen voor het beleid rond groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie.

Meer info

Wat bieden we aan?

Een stad of gemeente kan slechts 1 subsidieaanvraag indienen. De subsidie bedraagt minimaal 800.000 euro en maximaal 1 miljoen euro waarvan:

  1. maximaal 600.000 euro voor alle quick-win projecten samen; 
  2. maximaal 400.000 euro per ambitievoorstel dat uitmondt in een goedgekeurd transformatieproject. 

Voor deze uitvoeringsinitiatieven wordt er co-financiering gevraagd van de steden en gemeenten van 30%, dit na aftrek van andere Vlaamse subsidies voor dezelfde onthardingsdoelstelling.

De bedragen zijn exclusief btw.

Maximaal 10 % van het toegekende subsidiebedrag mag aangewend worden voor procesbegeleiding, ontwerp of diensten die de lokale capaciteit versterken om de projecten uit te voeren.

Het Departement Omgeving staat ter beschikking voor vragen van de steden en gemeentes. Samen zoeken we de projecten met de grootste meerwaarde voor de Blue deal doelstellingen.
 

Hoe indienen

Het project kon enkel online ingediend worden. Indienen kon tot uiterlijk 1 oktober 2021.

 

De antwoorden moeten de jury  in staat stellen in te schatten hoe het project scoort op de kwaliteitscriteria. Naast het invulformulier is ook de mogelijkheid voorzien om bijkomend visueel materiaal (een schetsontwerp, eerdere voorstudies, foto’s,…) op te laden dat het project beter duidt.

 

Verloop van de oproep

U moest uiterlijk op 1 oktober 2021 -12 uur online  een aanvraag indienen. 

Eind 2021 beslist de Vlaamse Regering welke groenblauwe dooraderingsprojecten een subsidie krijgen en stelt ze het bedrag van de subsidie vast. Het Departement Omgeving brengt de geselecteerde aanvragers hiervan op de hoogte.

Quick-win projecten

De geselecteerde quick-win projecten worden gerealiseerd binnen een termijn van maximaal 2,5 jaar vanaf de start van het project.

Transformatieprojecten

Voor een transformatieproject binnen deze oproep moet na maximaal 2,5 jaar na start van het project:

  • een financieel plan afgerond worden
  • een akkoord tussen alle actoren voorgelegd worden met een masterplan rond een (gedragen) ontharding en klimaatadaptieve inrichting die droogte of wateroverlast aanpakt
  • een contract voorgelegd worden met resultaatverbintenissen en met vermelding welke coalitieactoren zich verbinden tot welke realisaties

Bijkomend is er een resultaatverbintenis voor het transformatie project om uiterlijk op 1 juli 2026 een uitvoeringsdossier en een inrichtingsnota afgerond te hebben. Deze nota bevat een finale engagementsverklaring, een afgerond financieel plan, een opsomming van de instrumenten die gebruikt zullen worden en een overzicht van de deelrealisaties.
 

Hoe verloopt de selectie?

Het Departement Omgeving gaat na of de subsidieaanvraag voldoet aan de ontvankelijkheids- en kwaliteitscriteria.

Uiterlijk 28 oktober ontvangt elke kandidaat een bericht van het departement of de aanvraag ontvankelijk is.  Als de kandidaat geen tijdig bericht krijgt, is de aanvraag ontvankelijk.
Als de aanvraag onvolledig is, vraagt het Departement Omgeving uiterlijk op 28 oktober om het aanvraagdossier binnen drie werkdagen te vervolledigen. Wanneer de aanvrager de opgevraagde informatie niet tijdig levert, is de aanvraag niet ontvankelijk.
 
Ontvankelijk en volledig verklaarde aanvragen worden vervolgens door een jury beoordeeld op basis van de evaluatiecriteria. De jury bestaat uit minimum acht leden, voor de helft uit personeelsleden van het Departement Omgeving en voor de helft uit externe deskundigen.  Deze jury kan inhoudelijke voorwaarden of aanpassingen aan de projectbegroting opleggen aan een ingediend projecten als bijkomende voorwaarde(n) voor het toekennen van een subsidie.
 
Het departement maakt het verslag op van de evaluatie en laat het goedkeuren door de jury. Het departement legt de geselecteerde kanidaturen voor aan de Vlaamse Regering.  De door de Vlaamse Regering geselecteerde projecten worden goedgekeurd in een Besluit van de Vlaamse Regering.
 

Wat zijn de evaluatiecriteria?

De subsidieaanvragen worden beoordeeld aan de hand van volgende evaluatiecriteria: 

  • de kwalitatieve en kwantitatieve bijdrage van het groenblauwe dooraderingsproject aan de effectieve toename van kwalitatieve groenvolumes of open wateroppervlaktes
  • de ruimtelijke en thematische samenhang tussen groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie in het geheel van het groenblauwe dooraderingsproject
  • de klimaatadaptieve inrichting van het groenblauwe dooraderingsproject
  • de visie over groenblauw beleid en het instrumentarium dat de gemeente wil inzetten voor het groenblauwe dooraderingsproject en de opschaalbaarheid van de voorgestelde procesaanpak
  • het beoogde procesverloop van het groenblauwe dooraderingsproject en de haalbaarheid van de ingeschatte timing
  • de ambassadeursrol die de aanvrager opneemt naar andere lokale besturen als voorbeeldgemeente voor groenblauwe dooraderingsprojecten, met inbegrip van de wijze waarop de aanvrager hierop inzet in zijn communicatie
  • de impuls en communicatie die de aanvrager geeft aan andere coalitieactoren en burgers om ook in te zetten op groenblauwe dooraderingsprojecten
  • de beleidsaanpassingen die de aanvrager wil opnemen betreffende ontharding en groenblauwe dooradering, de mate dat hij reeds gebruikt maakt van een kansenkaart of een afwegingskader
     

Onderstaande criteria zijn een meerwaarde bij de beoordeling (maar zijn niet verplicht bij de kandidatuur):

  1. de aanvrager heeft het Burgemeestersconvenant 2030 ondertekend 
  2. de aanvrager heeft een lange termijn ambitieniveau opgesteld betreffende groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie en heeft dit vastgesteld in een of meerdere plannen (klimaatadaptatieplan, hemelwater- en droogteplan, groenplan, ruimtelijke beleidskader,…) 
  3. de aanvrager heeft een onthardingsscan uitgevoerd of een andere tool gebruikt om onthardingskansen op haar grondgebied te detecteren 
  4. de aanvrager heeft een Bouwmeester Scan uitgevoerd 
  5. de mate waarin binnen het groenblauwedooraderingsproject wordt ingezet om sociaal kwetsbare leefomgevingen te verbeteren;

Projectstructuur

Om de projecten van de steden en gemeenten te begeleiden en om kennis op te bouwen rond groenblauwe dooraderingen zijn er verschillende partijen berokken bij het proces:

  • De procescoördinator wordt gedurende een periode van drie jaar aangesteld om de geselecteerde steden en gemeenten te ondersteunen bij realisatie van de projecten. Hij of zij staat in voor de voor de inhoudelijke en praktische ondersteuning, bij de opmaak van de projectdefinitie en geeft advies bij de opzet van het project. Hij of zij staat ook in voor de organisatie van de stuurgroep, de workshops, de studiedagen en de communicatie.
  • De jury selecteert de projecten en bestaat uit voor de helft personeelsleden van het Departement omgeving en voor de helft uit externe deskundigen.
  • De expert vastgoedrekenen wordt aangesteld om de geselecteerde steden en gemeenten bij te staan bij hun financiële vragen over gronden en vastgoed. Hij of zij staat in voor de financiële berekeningen, stuurt en geeft advies. 
  • De coördinator (beleids)instrumentarium biedt instrumentele en juridische ondersteuning aan de geselecteerde steden en gemeenten. Deze kunnen hem of haar aanspreken, in het bijzonder voor de complexe structurele ruimtelijke transformaties met oog op ontharding, groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie.
  • De campagneverantwoordelijke coördineert het leertraject opdat de voorbeeldprojecten van de ambassadeurssteden en -gemeentes een inspiratiebron kunnen zijn voor andere steden en gemeentes en ze mee surfen op onthardings- en vergroeningsgolf in Vlaanderen. Hij of zij coördineert de doorwerking naar de brede maatschappij via een brede campagne.
  • De coördinator afwegingskader ontharding  begeleidt en ondersteunt de geselecteerde initiatiefnemers in de selectie van onthardingsprojecten in hun gemeente of stad, met als doel om in samenspraak de meest kansrijke projecten te selecteren. Hij of zij draagt bij tot het toepassen van bestaande afwegingskaders voor ontharding op schaal van de geselecteerde initiatiefnemers.
  • De expert ontwerpend onderzoek ondersteunt de geselecteerde steden en gemeenten bij de realisatie van de projecten. Hij of zij dient als klankbord voor de lokale besturen en hun aangestelde ontwerpbureau. Hij of zij staat hen bij met bijkomende ontwerpmatige ondersteuning en kennis van ontwerpend onderzoek.
  • Het aanspreekpunt klimaatadaptatie(beleid) biedt de lokale besturen diepgaande professionele ondersteuning omtrent klimaatadaptatiebeleid, biodiversiteit en omgevingskwaliteit, natuurtechnische milieubouw,… Hij of zij wordt hiervoor ondersteund door een pool van thematische experten en stimuleert en integreert kennisuitwisseling en integratie tussen de deelnemende gemeenten en faciliteert doorwerking/afstemming met partners naar (nog) niet-deelnemende gemeenten.
     

Herbekijk de online toelichting