Ontwikkeling en toepassing van een gewestelijk voorschrift voor de akoestische gevelisolatie van woningen tegen weg-, spoor- en luchtverkeerslawaai

Doelstelling

Voor de eisen inzake akoestische gevelisolatie van woningen bij nieuwbouw kan algemeen verwezen worden naar de eisen zoals opgenomen in de Belgische norm NBN S01-400-1:2008 die in Vlaanderen gehanteerd wordt als “code van goede praktijk”. Deze NBN-norm is ook het uitgangspunt voor milderende maatregelen in de vorm van gevelisolatie bij de beoordeling van nieuwe woonontwikkelingen in concrete MER-dossiers. De bepaling van de eisen uit deze NBN-norm is echter niet steeds eenduidig en minder geschikt voor situaties met overwegend spoor- en luchtverkeersgeluid gekarakteriseerd door het voorkomen van piekgeluiden. Uitgangspunt voor dit onderzoek is een ontwerp van gewestelijk isolatievoorschrift met gedifferentieerde eisen voor weg- spoor en luchtverkeersgeluid, uitgedrukt in Europese geluidindicatoren en met een specifiek criterium in verband met het maximaal toegestane aantal overschrijdingen van geluidniveaus veroorzaakt door nachtelijke piekgeluiden van spoor- en luchtverkeersgeluid. Dit voorschrift, steunend op voorgaand onderzoek, werd al meer in detail uitgewerkt voor toepassing in de regio van de luchthaven Brussel-Nationaal. 

De belangrijkste doelstelling van de studieopdracht is om dit ontwerp van isolatievoorschrift nader te evalueren, uit te werken, indien nodig aan te passen en op punt te stellen, zodanig dat dit inzetbaar is in het kader van het MER-afwegingskader voor nieuwe woonontwikkelingen en later geoperationaliseerd kan worden in geschikte instrumenten binnen het ruimtelijk beleid als onderdeel van een algemene, ruimtelijke strategie om rekening te houden met omgevingslawaai bij nieuwe woonontwikkelingen. 

Resultaten

De studie bestaat uit 3 delen:

Deel 1:  Een internationale verkenning

Ter onderbouwing van de ontwikkeling van een gewestelijk isolatievoorschrift voor de woningbouw en een latere implementatie in geschikte instrumenten werd vooraf onderzoek gedaan naar de wijze hoe in andere regio’s en Europese landen aspecten inzake akoestische gevelisolatie aan bod komen in instrumenten binnen het omgevingsbeleid en toegepast worden in de praktijk. De gevolgde onderzoeksmethodiek steunt op bibliografisch opzoekingswerk maar ook op de resultaten van een schriftelijke bevraging van lokale actoren in diverse Europese landen.
Via deze internationale verkenning worden de verschillende isolatiecriteria uit andere Europese landen gedetecteerd en onderling vergeleken. Het betreft een algemene vergelijking van de gevraagde isolatieprestatie, de grootheden ter karakterisering van de gevelbelasting en desgevallend andere relevante parameters, en hun bepalingsmethode(n). Daarnaast werd ook onderzoek verricht naar procedurele aspecten, in het bijzonder informatie over de toepasselijke regelgeving, mogelijke handhavingsmechanismen en beschikbare ondersteuningsinstrumenten, zowel op financieel als technisch vlak.

Deel 2 : De evaluatie van het gewestelijk isolatievoorschrift

In dit deel wordt het ontwerp van gewestelijk isolatievoorschrift nader geëvalueerd op basis van algemene benchmarking van het ontwerp van isolatievoorschrift met de actuele en een nieuw ontwerp van NBN-norm, alsook inzichten uit de internationale verkenning. De isolatiecriteria werden nader geëvalueerd door toepassing in een 6-tal praktische cases van weg- en/of spoorverkeersgeluid die vooraf uitgebreid gemeten en gemodelleerd werden. Specifieke onderzoeksvragen hebben betrekking op de bepalingsmethoden van de gevelbelasting, de evaluatie van het criterium voor piekgeluiden ten gevolge van spoorverkeersgeluid en een onderzoek naar een vereenvoudigde formulering van het isolatievoorschrift dat als beleidsaanbeveling nader werd uitgewerkt.

Deel 3 :  Toepassing en dimensionering

Ter ondersteuning van bouwprofessionals (geluidsdeskundigen, ontwerpers, architecten, …) bij de correcte dimensionering van de gevelisolatie op gebouwniveau, werd in dit deel van de studie een eenvoudige rekentool ontwikkeld en een technische leidraad opgesteld.
De rekentool biedt de mogelijkheid om uitgaande van een specifieke eis voor de gevelisolatie per verblijfsruimte de vereiste isolatieprestatie van de samenstellende gevelelementen te bepalen. De technische leidraad geeft meer info over de te verwachte geluidsisolatie van verschillende gevelelementen die in praktijk meestal zullen voorkomen, en werd aangevuld met uitgewerkte (voorbeeld)case van een woongebouw met een illustratieve toepassing van de rekentool.

Bronverwijzing

Poncelet P., Schillemans L., Vandersickel M. (2020) Ontwikkeling en toepassing van een gewestelijk voorschrift voor de akoestische gevelisolatie van woningen tegen weg-, spoor- en luchtverkeerslawaai, studie uitgevoerd in opdracht van de Vlaamse Overheid, Departement Omgeving.

Geluidsactieplannen

Het onderzoek kadert in de uitvoering van de geluidsactieplannen voor de belangrijke wegen, spoorwegen en de luchthaven Brussel-Nationaal, zoals opgemaakt in uitvoering van de Europese richtlijn inzake de evaluatie en beheersing van omgevingslawaai (richtlijn 2002/49/EG).

Contacteer ons

Team leefomgevingskwaliteit