EU-ETS vaste installaties: veiling van emissierechten

Veiling van emissierechten

Alle emissierechten die niet gratis worden toegewezen, worden publiek geveild op de markt. De veiling wordt georganiseerd door de lidstaten (uitgezonder de rechten van het Innovatiefonds en van het Moderniseringsfonds), die ze in de praktijk uitbesteden aan veilingplatformen. De hoeveelheid en timing is op EU-niveau vastgelegd in een veilingkalender. De opbrengst van de veiling wordt o.b.v. een verdeelsleutel verdeeld onder de lidstaten, die worden aanbevolen om minstens de helft van deze opbrengsten te gebruiken voor klimaatmaatregelen.

Veiling in praktijk

De veiling van emissierechten gebeurt via zogenaamde veilingsplatformen. Momenteel worden de meeste veilingen georganiseerd door de European Energy Exchange (EEX), met uitzondering van het VK, die gebruik maakt van de Intercontinental Exchange (ICE). De volumes en timing van de veiling wordt bepaald op basis van een veilingkalender, die per Europees besluit is vastgelegd. De resultaten van elke veiling worden publiek gemaakt door de veilingplatformen.

Aanpassing van veilingvolumes: backloading en de Markt Stabiliteits Reserve

Ten gevolge van de opbouw van het surplus aan emissierechten is de prijs van een emissierecht onder het EU ETS sterk gedaald tussen 2008 en 2013. Beleidsmakers hebben sindsdien verschillende maatregelen genomen om de prijs te ondersteunen. 

In 2013 werd als eerste stap beslist om de veiling van 900 miljoen rechten in de periode 2014-2016 uit te stellen tot in 2019-2020 (= backloading). Het emissieplafond voor de periode 2013-2020 bleef dus ongewijzigd, maar een deel van het aanbod werd verschoven naar het einde van de periode.

In 2015 werd als volgende stap beslist om een Markt Stabiliteits Reserve (“Market Stability Reserve” of MSR) op te richten om op automatische wijze vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. Tijdens de algemene herziening van het EU ETS in 2017 werd de werking van deze MSR nog verder aangescherpt. Het systeem is vanaf 2019 in werking getreden. Concreet berekent het mechanisme elk jaar het surplus op de markt. Zolang het surplus meer dan 833 miljoen rechten bedraagt, wordt 12% van het surplus van de markt gehouden (via verlaagde veilingvolumes). Zodra het surplus onder 400 miljoen rechten zakt, brengt de reserve automatisch opnieuw 100 miljoen rechten op de markt (via veiling). De eerste vijf jaar van het mechanisme worden deze cijfers verdubbeld (dus respectievelijk 24% en 200 miljoen tot en met 2023). Het mechanisme zal op het einde van de periode 2013-2020 ook een aantal ongebruikte rechten absorberen, waaronder 900 miljoen rechten die niet werden geveild in 2014-2016 (‘gebackloade rechten’), of rechten die niet werden toegewezen na sluiting van bepaalde installaties. Vanaf 2023 zal ook een groot deel van de rechten in de Markstabiliteitsreserve permanent geannuleerd worden.

Veilingopbrengsten

De opbrengsten van de veiling worden verdeeld onder de EU lidstaten o.b.v. een vaste verdeelsleutel:

  Fase 3 (2013-2020) Fase 4 (2021-2030)
O.b.v. historische emissies 88% 90%
O.b.v. solidariteit 10% 10%
O.b.v. historische reducties 2% /

Concreet betekent de verdeelsleutel dat België 2,45% van de Europese veilingopbrengsten ontvangt in de fase 2013-2020, en 2,28% in de fase 2021-2030. Het Vlaams Gewest ontvangt ongeveer 53% van de Belgische veilingopbrengsten. Deze opbrengsten gaan integraal naar het Vlaams Klimaatfonds.

Contacteer ons

ETS vaste installaties