Criteria voor het beboetingsbeleid

Algemene criteria

Zowel minder ernstige milieu-inbreuken als ernstigere milieumisdrijven kunnen bestuurlijk worden beboet. Om het bedrag van de geldboete te bepalen, wordt rekening gehouden met drie criteria:

Ernst van het feiten

De ernst of zwaarte van de feiten wordt door de gewestelijke beboetingsentiteit beoordeeld aan de hand van de concrete vaststellingen uit het dossier en de eventuele aanvullende inlichtingen van de verbalisant. Dit is altijd het vertrekpunt om de hoogte van de geldboete te bepalen. Verschillende elementen kunnen bepalend zijn, bijvoorbeeld:

  • de omvang, aard en context van de feiten
  • de (potentiële) impact van de feiten op de leefomgeving
  • het aantal schendingen
  • of de feiten al dan niet kaderen in een professionele activiteit
  • de aanwezigheid van fraude of bedrog

Welke concrete elementen mee de ernst van de feiten bepalen, is afhankelijk van de aard van de geschonden regelgeving of het milieuthema.

Frequentie

De hoogte van het boetebedrag wordt beïnvloed door het al dan niet eenmalige karakter van de gepleegde feiten door dezelfde overtreder. Werden gelijkaardige of dezelfde feiten al eerder gepleegd? Dan kan dit aanleiding geven tot een verhoging van de bestuurlijke geldboete.

Ook als uit het dossier blijkt dat er een chronisch of structureel probleem aan de basis van de schending(en) ligt, dan kan dit mee bepalend zijn voor de hoogte van het boetebedrag.

Omstandigheden

De concrete omstandigheden waarin de feiten zijn gepleegd of beëindigd, worden ook in overweging genomen om het bedrag van de bestuurlijke geldboete te bepalen. Daarbij zijn verzachtende omstandigheden mogelijk, zoals:

  • herstel in de ruime zin van het woord: hiermee wordt onder andere bedoeld de schendingen beëindigen, de gevolgen ervan geheel of gedeeltelijk ongedaan maken of herhaling ervan voorkomen. Herstel op zich neemt echter niet de mogelijkheid tot beboeting weg. Wel zal de bereidheid van de overtreder om alles zo spoedig mogelijk in regel te brengen, of daarvoor de kosten te betalen (mits de nodige bewijsstukken) de geldboete kunnen verminderen.
  • beperkte financiële draagkracht van de overtreder:
    • als natuurlijke persoon: door een recent aanslagbiljet of een attest van leefloon als bewijsstuk over te maken, kan de gewestelijke beboetingsentiteit beslissen om de geldboete te verlagen;
    • als rechtspersoon: in functie van de grootte en financiële middelen vastgesteld op grond van objectieve criteria vermeld in de jaarrekening, kunnen bepaalde rechtspersonen een lagere boete krijgen;
  • overschrijding van de redelijke beslissingstermijn.

Een aantal omstandigheden kunnen ook rechtvaardigen dat de bestuurlijke geldboete verhoogd wordt. Denk aan:

  • agressief gedrag (verbaal of fysiek) geuit ten aanzien van verbalisanten;
    bewust verhinderen van toezicht of bewust misleiden van verbalisanten;
    financiële draagkracht van de overtreder: in functie van de grootte en financiële middelen vastgesteld op grond van objectieve criteria vermeld in de jaarrekening. 

Andere elementen die als omstandigheid in overweging kunnen worden genomen, verschillen naargelang de feiten en naargelang de geschonden regelgeving.

Criteria per thema

Bij het bestuurlijk beboeten van milieumisdrijven en milieu-inbreuken wordt rekening gehouden met concrete elementen die voor elk milieuthema anders kunnen zijn. Voor de belangrijkste thema’s zijn er een aantal specifieke criteria waarmee rekening kan worden gehouden om de hoogte van de boete te bepalen:

Afval

Achterlaten afvalstoffen (sluikstort)

  • Ernst: hoeveelheid en aard van het afval, de locatie van de feiten..
  • Omstandigheden: herstel door het opruimen van het afval, betalen van de opruimkosten, mits het voorleggen van de nodige bewijsstukken (factuur of ander schriftelijk bewijs van uitgevoerde opruiming of het legaal verwijderen van het afval), de hinder of het gevaar voor de omgeving

Verbranden afvalstoffen

  • Ernst: hoeveelheid en aard van het afval, de locatie van de feiten, ...
  • Omstandigheden: het betalen voor de tussenkomst van de brandweer, mits het voorleggen van de nodige bewijsstukken (factuur of ander schriftelijk bewijs van uitgevoerde opruiming of het legaal verwijderen van het afval), hinder of gevaar voor de omgeving, ...

Opslaan, verwerken of beheren afvalstoffen

  • Ernst: hoeveelheid en aard van het afval, indelingsklasse van de activiteit (indien ingedeelde inrichting), niet-naleving van opgelegde voorwaarden, professioneel verband, ...
  • Omstandigheden: regularisatie door het melden van de activiteit (klasse 3) of het aanvragen en verkrijgen van een milieuvergunning, het uitvoeren van aanpassingen aan de inrichting/werking, het doen van investeringen om de schending in de toekomst te vermijden, het stopzetten van de activiteiten, ...

Transport van afvalstoffen

  • Ernst: hoeveelheid en aard van het afval, het niet, onvolledig of foutief invullen van vervoersdocumenten, ...
  • Omstandigheden: regularisatie (naar de toekomst toe) door het in orde brengen van erkenningen en registratie van overbrenger/vervoerder, door de registratie van de inzamelaar/handelaar/makelaar of verwerker of doordat de verwerker een vergunning heeft verkregen, ..
  • Mogelijke voordeelontneming: bij internationaal transport de dossierkosten die verbonden zijn aan de kennisgevingsprocedure (de procedure van de voorafgaande schriftelijke kennisgeving en toestemming van de betrokken overheden).

Bodem

Grondverzet

  • Ernst: de hoeveelheid en het bestemmingstype van de grond, de vergunnings-, machtigings- of registratieplicht, het niet, onvolledig of foutief invullen van documenten, …
  • Omstandigheden: herstel door het reinigen of het correct afvoeren van de grond, ...
     

Niet indienen van beschrijvend bodemonderzoek (BBO), oriënterend bodemonderzoek (OBO), niet uitvoeren van bodemsaneringsproject (BSP)

  • Ernst: aard en omvang van de verontreiniging, type van het onderzoek...
  • Omstandigheden: regularisatie door het alsnog indienen van het BBO of het uitvoeren van het OBO/BSP, …

Milieuvergunningen

Water

Ingedeelde inrichting

  • Ernst: mate van overschrijding van de norm, het debiet, het type van de geloosde stof (gevaarlijk, prioritair,..), mogelijke calamiteit of incident, VLAREM-indelingsklasse, ...
  • Omstandigheden: het halen van de normen in de periode na de vaststellingen (bewijzen via het aanreiken van (eigen) normconforme analyseresultaten van een erkend labo), het doen van investeringen gericht op normconformiteit, zowel administratief als wat betreft infrastructuur zich volledig in regel stellen, het stopzetten van de lozing, ...
  • Mogelijke voordeelontnemingen: ontweken kosten voor aanstelling van een milieucoördinator, de kostprijs van een standaard grondwateranalyse, het niet legaal oppompen van grondwater, de opmaakkosten voor een integraal milieujaarverslag (IMJV), ...

Niet ingedeelde inrichting

  • Ernst: lozing in oppervlaktewater of riolering, hoeveelheid en type van de geloosde stof (gevaarlijk, prioritair), professioneel verband…
  • Omstandigheden: regularisatie door het aanpassen van de infrastructuur, alsnog aansluiten op de (gescheiden) riolering, ...

Lucht/geur

  • Ernst: rookgasdebieten, mate van overschrijding van de norm, aard van de stoffen (gevaarlijk of niet), impact op directe omgeving (hinderklachten), VLAREM-indelingsklasse, ...
  • Omstandigheden: het doen van investeringen met oog op normconformiteit, zowel administratief als wat betreft infrastructuur zich volledig in regel stellen, het aanreiken van normconforme analyseresultaten van een erkend labo, ...
  • Mogelijke voordeelontnemingen: kostprijs staalnames, analyses en keuringen installaties, verkregen intresten door uitgestelde investeringen, ...

Geluid

Niet ingedeelde inrichting (elektronisch versterkte muziek)

  • Ernst: mate van overschrijding van de norm, impact op directe omgeving (hinderklachten), aantal aanwezigen, …
  • Omstandigheden: het doen van investeringen met oog op normconformiteit, zowel administratief als wat betreft infrastructuur zich volledig in regel stellen, al dan niet winstoogmerk, …
  • Mogelijke voordeelontnemingen: kostprijs van geluidsbegrenzer, van bepaalde akoestische maatregelen, van opmaak akoestisch plan, …

Ingedeelde inrichting

  • Ernst: mate van overschrijding van de norm, impact op directe omgeving (hinderklachten), VLAREM-indelingsklasse, …
  • Omstandigheden: regularisatie, …
  • Mogelijke voordeelontnemingen: de uitgespaarde kosten voor nagelaten investeringen (geluidsbegrenzer, bepaalde akoestische maatregelen, opmaak akoestisch plan,..) kunnen worden geraamd, …

Opslaan, verwerken of beheren van afvalstoffen

  • Ernst: hoeveelheid en aard van het afval, VLAREM-indelingsklasse (indien ingedeelde inrichting), naleving opgelegde voorwaarden, professioneel verband, ...
  • Omstandigheden: regularisatie door het melden van de activiteit (klasse 3) of het aanvragen en verkrijgen van een milieuvergunning, het uitvoeren van aanpassingen aan de inrichting/werking, het doen van investeren met oog op normconformiteit, het stopzetten van de activiteiten, ...

Fauna en flora

Soorten, jacht en visvangst

  • Ernst: aantal en beschermingsniveau van de soorten of het jachtwild, het aantal en type van verboden tuigen of middelen, het gebruik van gif, stroperij of fraude, het hebben van een voorbeeldfunctie zoals beëdigd veldwachter of jachtrechthouder, ...
  • Omstandigheden: het toedienen van (extra) leed aan dieren, zeer slechte conditie van beschermde soorten, het verlenen van toestemming tot huiszoeking, het informeren van verbalisanten met oog op gericht verder onderzoek naar andere milieumisdrijven of -inbreuken, ...

Natuur en bos

  • Ernst: onderscheid tussen verboden of machtigings- en vergunningsplichtige handeling, ontboste oppervlakte, aantal gekapte en types (inheems of uitheems) bomen, oppervlakte gewijzigde vegetatie of omgezet grasland, beschermingsniveau gebied/zone, gebruik van pesticiden, ...
  • Omstandigheden: regularisatie door het bekomen van een ontheffing op het verbod tot ontbossing of een machtiging of een vergunning, door het uitvoeren van een compensatie of heraanplant, de mate waarin de natuur of het bosareaal hersteld wordt, ...

Mest

  • Ernst: bemeste oppervlaktes, hoeveelheden en type van de mest, incident of calamiteit, VLAREM-indelingsklasse, ...
  • Omstandigheden: herstel door het (spoedig) onderwerken van de mest, het verkrijgen van een erkenning als mestvoerder, het doen van investeringen met oog op normconformiteit,...