Corona: inspectie en handhaving, inclusief beboeting

  • 19 maart 2020

Werking en bereiken afdeling handhaving

De administratieve behandeling van dossiers blijft doorgaan. 

Sinds 11 mei  gaan alle plaats- en terreinbezoeken door, met uitzondering van bezoeken waar niet gegarandeerd kan worden dat de coronamaatregelen kunnen worden nageleefd of wanneer besmettingsgevaar aanwezig blijft ondanks het gebruik van het persoonlijk beschermingsmateriaal. Tijdens de inspecties worden de algemene coronamaatregelen ten allen tijde nageleefd. 

Heeft u klachten of vragen hebt voor de Omgevingsinspectie (Inspectie milieu, ruimtelijke ordening en onroerend erfgoed) dan bereikt u hen - gedurende de periode waarin verstrengde coronamaatregelen gelden - best via de provinciale mailboxen:  

Vragen voor de cluster sanctionering en advisering richt u bij voorkeur aan  sanctionering.omgeving@vlaanderen.be 

Voor generieke handhavingsvragen kan u terecht op handhaving.omgeving@vlaanderen.be  

Naleven vergunningen en maatregelen

Het algemeen principe blijft dat eenieder gehouden blijft om regelgeving, vergunningen en opgelegde maatregelen na te leven.  

Indien men kan aantonen dat het (tijdelijk) niet naleven van regelgeving, vergunningsvoorwaarden of niet-tijdige verwezenlijking van na te leven maatregelen het gevolg is van de Coronacrisis en de verstrengde maatregelen die dit met zich meebracht, is het mogelijk dat de afdeling Handhaving van het departement Omgeving dit als overmacht beschouwt in de verdere handhavingsprocedure. De bewijslast hiervoor ligt evenwel bij de gecontroleerde die proactief de nodige informatie en documentatie aanlevert aan de afdeling Handhaving. Onder de nodige documentatie wordt verstaan ‘elke schriftelijke’ communicatie bv. een brief, een e-mail, een printscreen van een communicatie op een website, … waaruit blijkt dat de gecontroleerde werd verhinderd om te kunnen voldoen aan regelgeving, vergunning en maatregelen.  

Zelfcontrole en keuringen

Sommige bedrijven zijn verplicht om bepaalde emissies te monitoren in het kader van zelfcontroleprogramma's en periodieke keuringen te laten uitvoeren. Hieromtrent is een formeel standpunt schriftelijk aan Essenscia bezorgd. 

In de mate van het mogelijke en voor zover niet verboden door maatregelen getroffen door de federale overheid, houdt men de voorziene wettelijke frequentie aan. In de gevallen van overmacht zorgt het bedrijf voor de nodige documentatie zodat bij een volgende controle hiermee rekening kan worden gehouden. Onder de nodige documentatie wordt verstaan ‘elke schriftelijke’ communicatie bv. een brief, een e-mail, een printscreen van een communicatie op een website, … waaruit blijkt dat ofwel de erkende deskundige ofwel de exploitant werden verhinderd om te kunnen voldoen aan hun opdracht of verplichtingen in het kader van de milieuwetgeving omwille van Corona-maatregelen. Eventuele achterstallige monitoring of periodieke keuringen worden in de mate van het mogelijke na afloop van de coronamaatregelen zo spoedig mogelijk ingehaald. 

De afdeling Handhaving van het Departement Omgeving gaat ervan uit dat alle bedrijven een werkwijze hebben voor het overbruggen van actieve beveiligingen. Als een beveiliging wordt overbrugd, gebeurt in principe steeds een beoordeling van het risico en moeten tijdelijk alternatieve maatregelen ingevoerd worden om een veilige exploitatie te blijven garanderen. 

Een gelijkaardig principe kan worden gebruikt bij bedrijven die door overmacht geen emissiemetingen kunnen uitvoeren. Ieder bedrijf heeft een overzicht van de emissiepunten en kan per emissiepunt inventariseren welke processen de emissie veroorzaken en welke parameters/alarmen relevant zijn om een eventuele overschrijding op te volgen en desgevallend het proces bij te sturen. Gegevens hierover kunnen in de vorm van een ‘coronalogboek’ worden bijgehouden en een eventuele dreigende en/of waarschijnlijke overschrijding van parameters kunnen hierin worden genoteerd. De maatregelen die vervolgens genomen worden om de situatie te normaliseren, worden dan eveneens gedocumenteerd in dit logboek. 

Het is niet de bedoeling om extra administratieve verplichtingen op te leggen maar het gestructureerd bijhouden van procesgegevens en dergelijke -de exploitant gebruikt de gangbare werkwijze als die er zijn-, kan een efficiënte controle en aangepaste beoordeling achteraf door de toezichthouder mogelijk maken. Het procescontrolesysteem houdt immers informatie gedurende langere tijd bij. De milieutoezichthouder kan gericht de historiek van bepaalde parameters opvragen en vergelijken met het logboek. Per emissiepunt kan een overzicht worden bijgehouden van de niet uitgevoerde verplichte zelfcontrolemetingen en de reden waarom deze niet werden uitgevoerd. 

In het algemeen komt het erop neer dat risico’s worden beschreven, gedocumenteerd en dat wordt aangetoond welke alternatieve werkwijzen er zijn gevolgd om in dit geval emissies binnen de grenswaarden te houden. 

Het is aan te bevelen om, als door overmacht bepaalde wettelijke voorwaarden niet kunnen gerespecteerd worden, dit geval per geval te evalueren, te documenteren en op basis van een risico-evaluatie de nodige tijdelijke maatregelen te nemen. Deze informatie moet na de coronacrisis uiteraard ter beschikking blijven van de toezichthoudende overheid. 

Uiteraard blijft het beperken of verhinderen van emissies steeds prioritair en moeten eventueel vastgestelde lekken zo spoedig mogelijk worden gedicht. 

Uit de contacten van de afdeling Handhaving met de labo’s blijkt in elk geval niet dat zij monsternames en/of metingen annuleren. Sommige labo’s stuurden een nieuwsflits uit om te laten weten dat zij operationeel blijven en/of publiceerden dit op hun website. 

Op emissiepunten, die zich vaak/meestal buiten de productiehal bevinden, zijn doorgaans geen (of quasi geen) personen aanwezig. Dit betekent dat behalve de opvolging van procesparameters, ook de uitvoering van emissiemetingen kan doorgaan. 

De afname van de productiecapaciteit van inrichtingen kan leiden tot een lagere belasting van een zuiveringsinstallatie die daardoor aan performantie verliest. Dergelijke afname van de productiecapaciteit noopt in een aantal gevallen net tot de extra opvolging van procesparameters en emissies. 

Emissiemetingen worden mede in functie van de volksgezondheid in vergunningen opgenomen en vormen vanuit dat perspectief essentiële metingen. 

Traceerbaarheidsdocumenten bij afvaltransporten

Bekijk hiervoor de veelgestelde vragen  van OVAM

Visuele controles ontvangst slib en septisch materiaal

De afdeling Handhaving van het Departement Omgeving heeft begrip voor de situatie en deelt de bezorgdheid rond de gezondheid van de medewerkers. Er wordt gevraagd om in de mate van het mogelijke een verhoogde waakzaamheid te hebben in het kader van de administratieve verplichtingen. Een controle op de herkomst van de afvalstoffen of met andere woorden een duidelijke beschrijving ervan is nog steeds noodzakelijk. In elk geval moet de traceerbaarheid gegarandeerd blijven. Van zodra de coronamaatregelen worden opgeheven, zijn de visuele controles opnieuw verplicht. 

Uitvoeren onderzoeken/analyses i.k.v. overheidsopdracht afdeling handhaving

De afdeling Handhaving van het Departement Omgeving wil iedereen zijn gezondheid maximaal beschermen. Het komt externe deskundigen zelf toe om aan te geven of zij bepaalde activiteiten, uitgevoerd in opdracht van de afdeling Handhaving, willen voortzetten. Als afdeling kunnen wij het voortzetten van deze activiteiten uiteraard niet verbieden. 

Als bepaalde activiteiten, uitgevoerd door externe deskundigen in opdracht van de afdeling Handhaving, alleen zinvol zijn wanneer (aansluitend) ook extra controles ter plaatse en met de exploitant noodzakelijk zijn, dan verwachten we niet dat deze activiteiten worden uitgevoerd, tenzij deze omwille van hun ernst of urgentie geen uitstel verdragen. 

Dit generiek uitgangspunt wordt voor ieder dossier afzonderlijk beoordeeld. 

Problemen bij bemalingen ten gevolge van de coronapandemie 

Naar aanleiding van de Coronacrisis en bijhorende maatregelen worden verschillende bouwwerven tijdelijk stilgelegd of zijn er vertragingen in uitvoer. Afhankelijk van de fase waarin de werf zich bevindt, kan het zijn dat een bemaling langer actief blijft dan initieel voorzien.   

 Raadpleeg via deze link de richtlijnen die gelden voor exploitanten van tijdelijke bemalingen die ten gevolge van de coronacrisis langer moeten exploiteren, waaronder het bijhouden van een werfgebonden Crorona-logboek t.b.v. de handhaving.  

Beboeting schendingen omgevingsregelgeving (milieubeheer, milieuhygiëne, ruimtelijke ordening) 

Dossiers die reeds in behandeling zijn worden verder afgehandeld. Dossiers die nieuw binnenkomen, worden opgestart op eenzelfde wijze dan voor de coronacrisis. Voor de behandeling van het dossier worden volgende maatregelen getroffen:  

  • De betalingstermijnen van de alternatieve bestuurlijke geldboete en exclusieve bestuurlijke geldboete werden verlengd tot 6 maanden. 

  • De termijn om schriftelijk verweer in te dienen wordt verlengd tot 90 dagen 

  • De hoorzitting op vraag van (vermoedelijke) overtreder wordt, in onderlinge afspraak, maximaal op afstand georganiseerd via videoconferentie/teleconferentie.  

  • Procedurestukken (schriftelijke verweer, aanvraag tot hoorzitting, opvragen kopie van het dossier,…) kunnen, zoals steeds, per e-mail bezorgd worden. 

  • De termijn om beroep in te dienen tegen een bestuurlijke geldboete bij het Handhavingscollege werd via het Besluit van de Vlaamse Regering van 27 maart 2020 verlengd:  

  • De termijnen om beroep in te stellen bij het HHC die lopen op de datum van inwerkingtreding van het besluit of die aanvangen in de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van het besluit tot en met 24 april 2020 worden verlengd met 30 dagen. (dus van 30 naar 60 dagen) 

  • De vervaltermijnen vermeld in het DBRC-decreet en DBRC-procedurebesluit die lopen op de datum van inwerkingtreding van het besluit of die aanvangen in de periode vanaf de datum van inwerkingtreding van het besluit tot en met 24 april 2020 worden verlengd met 30 dagen. 

Meer info hierover is terug te vinden op https://www.dbrc.be/coronamaatregelen  

Advisering minister in het kader van beroepen tegen bestuurlijke maatregelen inzake omgeving en gemotiveerde verzoeken tot kwijtschelding van de dwangsom.

Dossiers die reeds in behandeling zijn worden verder afgehandeld. Dossiers die nieuw binnenkomen, worden opgestart op eenzelfde wijze dan voor de coronacrisis. Voor de behandeling van het dossier worden volgende maatregelen getroffen:  

  • Het beroepsschrift moet aangetekend per post worden opgestuurd zoals voorgeschreven in de regelgeving. Andere procedurestukken waar regelgeving niets rond voorziet, kunnen, zoals steeds, per e-mail bezorgd worden. 

  • De aangevraagde hoorzittingen worden in onderlinge afspraak maximaal op afstand georganiseerd via videoconferentie/teleconferentie.