Buitenlesdagchallenge voor basis en secundair onderwijs

  • 27 april 2022

Op 28 april vliegen de leerlingen in heel wat basis- en secundaire scholen weer buiten. MOS Vlaanderen roept dan de leerkrachten immers voor de 6e keer op om deel te nemen aan Buitenlesdag en buiten les te geven. Meer dan 80 scholen registreerden zich als deelnemer. En dit jaar staat de leerlingen een nieuwe uitdaging te wachten met de Buitenlesdagchallenge van Natuurpunt.

Buiten leren komt het welzijn en het welbevinden van zowel de leerlingen als de leerkrachten ten goede. Leerkrachten ervaren meer voldoening en veerkracht, en leerlingen onthouden het geleerde beter en kunnen hun energie op een aangenamere manier kwijt. Om maar enkele voordelen van buiten leren te noemen. MOS is een samenwerkingsverband tussen het Vlaams Departement Omgeving, de vijf Vlaamse provincies en de VGC.

Veerle Malschaert motiveert scholen

Ook actrice en comédienne Veerle Malschaert steunt dit initiatief. Als meter van de actiedag steunt zij dit initiatief van MOS Vlaanderen al verscheidene jaren. De scholen die zich registreren op de website van Buitenlesdag maken trouwens kans op een gratis les improvisatietechnieken door Veerle.

Veerle Malschaert:

Wat ik van alle scholen heb gehoord, is dat een buitenlesactiviteit ook andere kenmerken van kinderen en jongeren naar boven brengt. Ikzelf kan me in mijn schooltijd geen buitenles herinneren. We zaten veel te veel binnen. Die leerkracht vooraan stak ons vol informatie. Misschien is het nog op veel plaatsen zo. Maar je kunt wel degelijk ook op een andere manier bezig zijn met de lesstof. Bovendien schijnt het goed te zijn voor de concentratie, even een frisse neus halen. We moeten outdoor learning nog beter bekend maken. Maar ik ben optimistisch, de trend is stilaan gezet.

Op zoek naar wilde planten en dieren

Nieuw dit jaar is de Buitenlesdagchallenge. Met de gratis app Obsidentify van Natuurpunt kunnen de leerlingen meer dan 22.000 wilde planten en dieren herkennen. De leerlingen nemen een foto en de app vertelt hen over welke plant- of diersoort het gaat. De uitdaging bestaat erin met de eigen groep(en) leerlingen zoveel mogelijk soorten te identificeren. Een instructievideo toont leerkrachten hoe ze zich met enkele kliks kunnen voorbereiden op hun deelname aan de challenge. 

MOS Vlaanderen en Natuurpunt helpen leerkrachten op weg met een heleboel tips en tricks om zoveel mogelijk wilde dieren en planten te spotten. Zo moedigen ze hen aan om met de leerlingen de aangeplante bloemen in de borders links te laten liggen en naar plantjes te zoeken in de spleten tussen oude muurtjes, tussen stoeptegels, in het gazon of in de berm. Vogels kan je aantrekken door voedertafels, waterschalen, nestkastjes en nestmateriaal zoals mos te voorzien. En insecten verstoppen zich maar al te graag onder stenen en stukken hout.

Er bestaan ook heel wat huis- tuin- en keukenmiddeltjes om insecten te vinden of te lokken. Schud een handvol bladafval in een plastic bak even heen en weer en je ziet ongetwijfeld verschillende insecten rondlopen. Of hou een geopende paraplu ondersteboven onder een struik, schud eens aan de takken en bereid je voor op een rijke vangst. En wat overrijp fruit is een feestmaal voor vlinders. Met de app Obsidentify is het identificeren van al die dieren kinderspel. En de leerkracht kan al die informatie meenemen in de klas. 

Buitenles in ieder vak

Kinderen en jongeren die veel tijd doorbrengen in de natuur ontwikkelen een sterkere natuurbetrokkenheid. Zij zorgen beter voor de natuur. De leerlingen van SPRING-STOF uit Kessel-Lo gaan alvast met hun smartphone in de aanslag op zoek naar wilde planten en dieren. En nadien verwerken zij de gegevens in grafieken en tabellen. Ook in Sint-Calasanz in Hoevenen, Zonnegroen in Zoutleeuw en GO! Basisschool W’ijzer in Diksmuide gaan de leerlingen de challenge van Natuurpunt aan. 
De kinderen van GO! Centrum Geraardsbergen worden getrakteerd op een toneelstuk door het outdoorteam van de school. Nadien doen de klassen een wandeling met opdrachten in het eigen schoolbos. 

Maar buiten lesgeven hoeft niet beperkt te blijven tot de wetenschapslessen. Ook in taalvakken en andere lessen zijn buitenlessen op hun plaats. In VBS Rodenburg in Marke ontwerpt elke leerkracht een buitenles. De kinderen van de tweede graad passen er bijvoorbeeld de leerstof van de lessen meetkunde toe en maken op de speelplaats een plattegrond op schaal van de school. De leerkrachten van Lenteland in Roeselare vormen in de week van 25 april minstens twee ‘gewone’ lessen om in buitenlessen. Ook de turnlessen vinden buiten plaats. In Leerschool Toverbol in Antwerpen bereiden de kinderen modderrecepten en krijgen ze een buitenlesje Frans. 

De kinderen van De Bever in Deurne krijgen verkeersles, spelen toneel, doen aan niveaulezen of leren buiten over inhoud, temperatuur, lengte en gewicht. In Zonnegroen in Zoutleeuw maken de leerlingen nestkastjes tijdens de lessen houtbewerking. 

Het hele jaar door 

Buiten leren wordt in steeds meer scholen het ‘nieuwe normaal’. Heel wat scholen die zich voor de actiedag registreren, geven aan dat buiten leren voor hen meer de maatstaf dan de uitzondering vormt. Zo is er bijvoorbeeld Vrije Basisschool De akker in Egem, waar ze van outdoor education het hele jaar lang een prioriteit maken en de schoolomgeving inzetten als het verlengde van het klaslokaal. Of Leefschool het Droomschip uit Eeklo waar de kinderen dagelijks naar buiten gaan voor lessen taal, rekenen, Frans enzovoort. 

Ook in Mater Dei Zegersdreef uit Brasschaat doen ze het hele schooljaar door aan outdoor education. Bij de vernieuwing van de speelplaats werd ook aan een buitentribune gedacht en op Buitenlesdag trekt iedere klas naar buiten. En in Freinetschool Context uit Brugge geven de leerkrachten van het kleuter- en het lager onderwijs dagelijks buitenlessen, in alle vakken. Het ziet er dus naar uit dat Veerle Malschaert gelijk krijgt wanneer ze zegt dat de trend stilaan gezet is. 
 

Meer info

Op de website buitenlesdag.be staat informatie over Buitenlesdag 2022 en kunnen scholen zich registreren. Leerkrachten vinden er een lijst met voordelen van buiten leren, tal van buitenlesideeën en campagnemateriaal om hun engagement kenbaar te maken. Ook het lanceringsfilmpje van de Buitenlesdagchallenge met Veerle Malschaert en de tutorial voor leerkrachten is daar te vinden. 
Alle geregistreerde scholen staan er op een overzichtskaart. 

Contact

Tinne Jansen
MOS – duurzame scholen, straffe scholen
M 0497 458 431
tinne.jansen@vlaanderen.be